12 september 2017

Gedragsverandering voor beginners: 5 tips om anderen te motiveren

Hoe motiveer je een ander?

Gedragsverandering is hot. We hebben het steeds vaker over nudging, onbewuste beïnvloeding en gedragsinterventies. Waar begin je met gedragsverandering? En hoe motiveer je iemand om iets anders te proberen? Maar gedragsverandering gaat over meer dan alleen trucjes. Het gaat er om dat je begrijpt wat mensen beweegt vanuit zichzelf. Je kunt mensen namelijk helpen om ‘betere’ keuzes te maken voor zichzelf en hun omgeving. Hier volgen vijf tips om aan de slag te gaan met gedragsverandering.

Bron: Frankwatching

1. Bepaal welk gedrag je wil veranderen: hoe ziet dat er ongeveer uit?

“We willen dat mensen meer participeren bij buurtinitiatieven”, “Onze medewerkers zouden zich meer integer moeten gedragen” of “We willen verduurzamen.” Oké, prima. Maar stel dat dat lukt, hoe ziet dat er ongeveer uit? Wat doen mensen dan?
Stap één bij elk thema rond gedragsverandering is dus: visualiseer welk gedrag je wil veranderen en hoe dat er in de praktijk uitziet. Dit is erg leuk om te doen. Ga eens met een groepje enthousiaste collega’s bij elkaar zitten en fantaseer er op los. Stel nou dat het lukt…

2. Begrijp je doelgroep: wat kan hen activeren of tegenhouden?

Je kunt een gedragsanalyse zo uitgebreid doen als je nodig vindt. Hier volgt een aantal thema’s met basisvragen om je op weg te helpen:
Attitude: waarom zou iemand het gewenste gedrag vertonen en wat houdt hem/haar tegen qua houding? Denk aan eerdere ervaringen, achtergrond, overtuigingen.
Competentie: hoe moeilijk is het voor de doelgroep om het gedrag te vertonen en welke middelen en/of kennis hebben ze ter beschikking?
Omgeving: wie in zijn/haar omgeving hebben duidelijk invloed op het huidige gedrag? En hoe ziet de fysieke omgeving eruit?
Triggers: welke emoties spelen er rond dit gedrag? Wat zou iemand kunnen activeren om iets met het gedrag te doen?
Verwachting: wat verwacht de groep van jouw organisatie ten opzichte van dit gedrag?

3. Zorg dat het leuk en makkelijk is om te beginnen

Oké, dus je hebt voor ogen wat het wenselijke gedrag is en je hebt een aardig beeld van het bestaande gedrag van de doelgroep. Het kan zelfs zijn dat je positieve signalen krijgt. Maar nu is het tijd voor actie. Vaak wordt onderschat hoe lastig het is om daadwerkelijk iets nieuws te proberen. Dit ligt niet eens aan het feit dat het ook daadwerkelijk moeilijk is, maar dat het vooral een hele opgave lijkt. De eerste stap is daarom bij voorkeur echt een eitje en leuk om aan mee te doen.

4. Vind de energie en pak door op intrinsieke motivatie

“Je kunt mensen toch niet veranderen”, “Zoiets hebben we al eens gedaan, maar het heeft toch weinig zin” of “Het gaat niet werken, ze hebben er gewoon geen zin in.” We kennen ze allemaal. De pessimisten die niet geloven in verandering. Mijn tip zou zijn: richt je energie vooral op de mensen die er wél zin in hebben en wél geloven dat verandering mogelijk is. Ieder initiatief kan rekenen op kritiek, maar voor iedere positieve verandering zijn ook altijd mensen te vinden die daar met veel plezier aan bijdragen.

5. Koppel het nieuwe gedrag aan bestaande rituelen

Soms heb je te maken met gewoontegedrag. Dat maakt het aan de ene kant moeilijk om nieuw gedrag aan te leren. Gewoontes gaan namelijk vrijwel automatisch en onbewust. Vind je het interessant om te weten hoe dit werkt, lees dan eens het boek The Power of Habit (aff.) van Charles Duhigg. Aan de andere kant kun je dankbaar gebruikmaken van gewoontegedrag door het nieuwe gedrag te koppelen aan een aantal bestaande rituelen.

Motiveren kun je leren

Als je gedragsverandering wil realiseren, ben je continu aan het experimenteren. Je accepteert dat je mensen niet kunt programmeren om te veranderen, maar wel kunt helpen om in beweging te komen. En juist dit maakt het zo ontzettend leuk en uitdagend. Gedragsverandering wordt namelijk niet alleen gerealiseerd door kennis. Het vraagt ook om flexibiliteit, een positieve instelling en vooral het vermogen om praktisch te blijven denken.
Gedrag verander je in een nauwe samenwerking met je doelgroep. En hoe beter je die doelgroep leert begrijpen, des te beter kun je communiceren.